Mittwoch, November 17, 2010

بایاتی لار

من گئدیرم او اوزه
قایق دا اوزه – اوزه
آی قوشلار سیز شاد اولون
مئشه لر قالدی سیزه
*
یول وئرمه یادا تبریز
ائل گئدر بادا تبریز
سنین حسرتینده یم
جان سنه فدا تبریز
*
عزیزیم سنی تبریز
ائل سئور سنی تبریز
آل قوینوندا عزیزله
آنا تک منی تبریز
*
من به آن سوی می روم
داخل قایق می روم
ای پرنده ها شاد باشید
جنگل ها ماند به شما
*
به بیگانه راه نده ای تبریز
ایل و تبار به باد می رود تبریز
در حسرت توام
جانم فدیت ای تبریز
*
عزیز من ای تبریز
ایل دوستت دارد ای تبریز
در آغوشت بگیر و نازم بکش
مانند مادر ای تبریز
*

حاققیمیزی - هوشنگ جعفری زنگانلی

بوزا یازمیشدی قیز اوغلانلی بیزیم حاققیمیزی
اریدیر بیر بئیینی قانلی بیزیم حاققیمیزی
بابا پایلیر یاز یئلی تک کوللارا یارپاقلاریمی
دیلی آغزی الی قرآنلی بیزیم حاققیمیزی
نییه گؤیلرده بولوددان ال آچیب آلمیرسان
ساوالان ای باشی طوفانلی بیزیم حاققیمیزی
قویمایین بارماغی حسرت قالا بال بارداغینا
یاخمایین کوللارا شان – شانلی بیزیم حاققیمیزی
ال آچیب ایندی قلمدن غزل ایستیر دفتر
اورداکی داندیلا دیوانلی بیزیم حاققیمیزی
گئجه بیر پالچیغا باتمیش کوچه دن های گلدی
کورلادین های کدر ایمانلی بیزیم حاققیمیز
کندده بیر هیسلی دام آتدا بویو عنبرجه خانی
ائله سؤیلوردو یاریم جانلی بیزیم حاققیمیزی
حاققیمیزی
حاققیمیزی
حاققیمیزی
*
حق ما را
روی یخ نوشته بود حق ما را از دختر تا پسر
یک مغز خونالودی حق ما را ذوب می کند
برگهایمان را مانندباد بهاری بر دشت و صحرا پراکنده می کند
آنکه زبان و دهان و دستش از قرآن لبریز است ، حق ما را
چرا در آسمانها از ابرها نمی خواهی
سبلان ای سبلان طوفانی حق ما را ؟
نگذارید انگشتش بر خم عسل حسرت بماند
حق ما را بر کوه و دشت پخش نکنید
اکنون دفتر از قلم غزل می خواهد
آنجا که دفتر و دیوان حق ما را انکار کرد
شب از کوچه گل آلودی فریادی به گوش رسید
ای تیره ایمان پایمال کردی حق ما را
در روستا زیر سقفی تیره و دودگرفته عنبرجه خانی
نیمه جان می خواند حق ما را
حق ما را
حق ما را
حق ما را
*
یاز بوزا قوی گونون قاباغینا = در مورد چیزی گفته می شود که طرف نمی خواهد بدهد. مثال یکی می گوید فلانی بدهی مرا کی می دهی؟ طرف جواب می دهد که طلب ات را یاز بوزا قوی گونون قاباغینا . یعنی که نمی دهم.
*

قاداغاسیدی - خسته قاسم

منی آیری سالان گول اوزلو یاردان
او ظالیم فلکین قاداغاسیدی
باشیندا قیرخ کنیز چیخمیشدی باغا
سئوگیلیم قیزلارین بیل آغاسی دی
*
قاشلاری خنجردی گؤزلری جلاد
یاندیریب عمرومو ائیله دی برباد
منی گؤرن کیمی یار چکدی فریاد
دئدیلر گؤره سن نه غوغاسی دی
*
انصاف ائیله ، آ بی مروت ، آ ظالیم
دولانیب باشینا ، قادانی آلیم
آلا گؤزلو ، شوخ باخیشلی مارالیم
بو « قاسیم » گؤزلرین صاداغاسی دی
*
آنچه که مرا از یار جدا کرده
ممنوعیتی است که فلک ظالم برایم مقدر کرده
یار همراه با چهل کنیز وارد باغ شده بود
بدان که دلدارم سرکرده دختران است
*
ابروهایش خنجر و چشمانش جلاد است
عمرم را سوزانده و بر باد داده
یار به محض دیدن من فریاد برآورد
شنونده با خود گفت مگر چه غوغائی است
*
انصاف کن ، ای بی مروت ، ای ظالم
بگذار دورت بگردم ، درد و بلایت به جانم
آهوی شهلا چشم شوخ نگاهم
این قاسم تصدق چشمهایت است
*

Donnerstag, November 11, 2010

اولاجاق - معجز شبستری

گؤره سن ای خدا بو خلق نه وقت
مایل کفش دیک دابان اولاجاق؟
فالچییا ، طاسه باخ گؤراخ نه زامان
باجیلار روزنامه خوان اولاجاق؟
تا به کی دیو جهل و استبداد
رهبر فرقه زنان اولاجاق
فالچی نین تیر مکرینه جاهیل
باجیلار تا به کی نشان اولاجاق
نه وقت قیز یازیر اوخور آللاه
یارب ایران دا بو هاچان اولاجاق؟
تا به کی واعظین خرافاتی
مانع رزق این و آن اولاجاق
تا به کی بیر تیکه چؤرک دن اؤتور
قیز اسیر فلام فلان اولاجاق
تا به کی بینوا کاسیب قیزینین
عرض و ناموسی رایگان اولاجاق
تا به کی بو زاواللی مخلوقه
بی مروت لر حکمران اولاجاق
تا به کی بیر سفیه نامردین
ظلمی آلتیندا باغری قان اولاجاق
ائله کی نار شهوتی سؤندی
محضر قاضییه روان اولاجاق
« بوشادیم قاضییا طلاقینی وئر »
دئیوبن قلبی شادمان اولاجاق
تا به کی بو آچیلمامیش گوللر
پرده غنچه ده نهان اولاجاق
تا به کی بو یازیق لارین جگری
درد سللی له ناتوان اولاجاق
علم و صنعت نه وقته جن بیزدن
مرغ عنقا کیمی نهان اولاجاق
جهلی تقدیس ائدن آخوندلاریمیز
نه زامان خلقه مهربان اولاجاق
گؤره سن بو مخدرات عجم
نه زامان شهره جهان اولاجاق
اولاجاق بیر گونی کی مدرسه لر
آچیلیب قیزلار امتحان اولاجاق؟
*
خواهد شد
ای خدا چه وقت این خلق
علاقه مند به کفش پاشنه بلند خواهند شد؟
به فالچی و طاس رجوع کن ببینیم کی
خواهران روزنامه خوان خواهند شد؟
تا به کی دیو جهل و استبداد
رهبر فرقه زنان خواهد شد؟
تا به کی به تیر فالچیان مکار
خواهران مان نشان خواهند شد
کی دختر می خواند و می نویسد ، ای خدا
خدایا کی در ایران چنین اتفاقی خواهد افتاد؟
تا به کی خرافات واعظ
مانع رزق این و آن خواهد شد؟
تا به کی به خاطر لقمه نانی
دختر اسیر این و آن خواهد شد؟
تا به کی ناموس دختر فقیر
رایگان خواهد شد
تا به کی بر این مخلوق بینوا
بی مروتها حکمران خواهند شد؟
تا به کی پیر ظلم یک نامرد و سفیه
دلشان خون خواهد شد
وقتی آتش شهوت اش خاموش شد
سوی قاضی روان خواهد شد
« طلاقش دادم ، طلاقش را بخوان »
گفته و دلش شادمان خواهد شد
تا به کی این گلهای نشکفته
لای پرده غنچه پنهان خواهند ماند؟
تا به کی جگر این بیچاره ها
با درد سیلی ناتوان خواهد شد
تا به کی علم و صنعت از ما
مثل مرغ عنقا گریزان خواهد شد؟
آخوندهای جهل را مقدس جلوه دهنده
چه وقت با خلق مهربان خواهند شد
خدایا کی این زنان عجم
مشهور عالم خواهند شد
آیا خواهد رسید روزی که
مدرسه ها باز شده و دختران امتحان شوند؟
*
معجز شبستری
*