Mittwoch, Januar 21, 2009

قوهونون شکایتی - معجز شبستری

قوهون الین گؤتورور درگه خداونده
دئییر الهی گناه ائیلیوب سنه بنده
بولوت تؤکر دولونی باشینه من زارون
نیه قفاسینا تؤکمور اونی ، گنه کارون
گناه ائدیبدی قوهونچو آلیب من زاری
منی اسیر ائدیسن بوشلوسان گنه کاری
او قیخدیریب سه ققلی بوغی ائیلیوبدی خلاف
منی نیه دؤیورسن ای امیر بی انصاف
او توتمویوبدی اوروج قیلمییوب ناماز منه نه
جنابووا ائدیب عصیان او آنلاماز منه نه
قوهون اکن سنی رازق بیلیب اکیبدی قوهون
به من چه آنلامیوب بیلمه ییب او بوینو یوغون
وئریر کتک یئمه دن او مباشره بهره
دولولارون من زاری ائدیر شیریم شهره
یاراتمیساناو لطافتده گرمکون جانین
نجه قیریر دولی یارب تؤکور اونون قانین
ییگیرمی دؤرت قرانا حرمله ساتیر شکری
دولو ووریر داغیدیر بی گنه شمامه لری
دولی ائدیر اوقلم قاش قوهونلاری پاره
ولی ایلیشمیری هئچ چای ساتان ستمکاره
گلوبدی تنگه الیندن اونون صغار و کبار
آپار او داشلاری سال بوینونا قافاسینی یار
گهی اتکلریمی اؤلدورور جفای فلک
گه آغ باسیر منی گه قورد دلیر گهی میلچک
الی کی یوخدو قوهون قارپوزون وئره قاباغا
گرک تحمل ائده ظلم و جور قول چوماغا
گهی بولوت منی تشنه قویار گهی سیراب
نئجه آلا اونی یوخسول ائده منی سیراب
گناهکاردی گول به سر قویوب کتکل
ولی قافاسینی قارپوز که قیخدیریب کامل
فلک منه دئه گؤروم هندوانه چنوان
آتان سؤیوبدو سنون یا یامان دئییب آناوان
که ائیله ائیله میسن بینوانی صد پاره
دلیک دلیک بدنی جسمی بنزیر آلباره
گؤروم قیریلسین الین دؤنسون ای فلگ چرخین
تنزل ائیله سین هر گون کؤمور کیمی نیرخون
فلک کی هوش دییه بیلمز غنی لرین خرینه
هجوم ائدیر نئجه گؤر معجزون سماورینه
گناه ائدیب سنه گر گول بسر قویوب کاکل
نه قارپوزی ، اونو ائیله جهنمه داخل
او قیخدیریر باشین هر هفته مثل ملا حسن
هزار یاره وورورسان نیه او مؤمونه سن
اگر واریندی هنر ای فلک قیلینجون ایتیلت
او داش کلم له مربا قاباغین ائیله شهید
...
شکایت خربزه
خربزه دست به درگاه خدا بالا می برد
می گوید : « خدایا بندگانت گناه کرده اند
ابر تگرگش را بر سر من می ریزد
چرا بر سر گناهکاران نمی ریزد
خربزه فروش گناه کرده و مرا خریده
مرا اسیر می کنی و گناهکار را رها می کنی
او ریش و سبیلش را تراشیده و خلاف کرده
چرا مرا می زنی ای امیر بی انصاف
او روزه نگرفته و نماز نخوانده ، به من چه
اگر به جنابعالی عصیان کرده ، به من چه
خربزه کار تو را روزی رسان شناخته و خربزه کاشته
او نفهمیده و ندانسته به من چه
او قبل از کتک خوردن ، به مباشر بهره می دهد
تگرگ هایت من بیچاره را لت و پار می کند
یارب جان ذرت را که این گونه لطیف خلق کردی
تگرگ چگونه جانش را می گیرد و خونش را می ریزد
حرمله شکر را به بیست و چهار ریال می فروشد
تگرگ می زند و خرمالوهای بی گناه را از بین می برد
تگرگ خربزه های ابرو کمان را پاره می کند
ولی هیچ کاری به کار چای فروش ستمکار ندارد
از دست او کبیر و صغیر به تنگ آمده اند
این سنگها را ببر و بر سر او بریز
جفای فلک گاهی برگهایم را نابود می کند
گاهی کرم و مگس و آفت مرا می زند
خربزه و هندوانه دست که ندارد جلو ببرد
باید جور و ستم قلدر را تحمل کند
ابر گاهی تشنه ام می گذارد و گاه سیرابم می کند
بلکه فقیر بخرد و سیراب شود
اگر خیار گناهکار است و کاکل می گذارد
ولی جفایش را هندوانه می کشد که سرش را کامل تراشیده
فلک بگو که اگرهندوانه چنوان
بر پدر یا مادرت فحش داده
بینوا را آن چنان صد پاره کرده ای که
بدن پاره پاره اش شبیه آبکش شده
الهی دست ات بشکند ای فلک ، چرخ ات واژگون شود
هر روز مثل هیزم نرخت تنزل کند
فلکی که جرات ندارد به خر ثروتمندان هش بگوید
ببین چگونه به سماور معجز هجوم می کند
اگر خیار گناه کرده و کاکل گذاشته
هندوانه را نه ، او را به جهنم بفرست
او مثل ملا حسن هر هفته سرش را می تراشد
چرا هزار زخم به آن مؤمن بینوا می زنی
ای فلک اگر هنرش را داری ، شمشیرت را تیز کن
کلم قکمری و کدو تنبل مربائی را شهید کن

Donnerstag, Januar 15, 2009

دؤیونمه - عاشق حسین جوان

چیرپینما اوره ییم دؤیونمه قلبیم
کیچیلمه دوشمنه اییلمه یادا
اودلار اؤلکه سینین اوجالیب باشی
دئییلیر شهرتی بوتون دونیادا
..
آه چکمه غم یئمه چوخ باخما یولا
آغلاما ، سیزلاما ، ائیله مه نالا
چوخ چکمه ز یئترسن گئنه وصالا
دردین آرتیب اولماز حددن زیادا
..
پارچالانما اوره ک یارالانما سن
ته زه بیتوولندین پارچالانما سن
وفالی دوستوندان آرالانما سن
دولان آرخایینجا دولان پیادا
..
چتین دیر اؤلومدن یامان آیریلیق
ائیله دی قدیمی کامان آیریلیق
سیخسادا حسینی زامان آیریلیق
دوستوندان ال چکمز ، دؤنمز نابادا
..
در دنیا
دلم به طپش نیفت ، قلبم تند نزن
پیش دشمن وبیگانه سر خم نکن
دیار آتش سربلند شده
نامش دنیا را فراگرفته
..
آه نکش ، غم مخور ، به راه چشم ندوز
گریه و زاری نکن ، ناله نکن
زیاد طول نمی کشد که به وصال برسی
دردت فزون از حدا نمی شود
..
دلم تکه پاره و زخمی نشو
تازه یکی شدی پاره نشو باز
از دوست باوفایت جدا نشو
با خیال راحت بگرد
..
جدائی تلختر و سخت تر از مرگ است
قدم را خم کرده ، جدائی
اگر حسین را زمانه هم در تنگنا قرار دهد


از دوست جدا نمی شود ، جدا نمی شود ، زنهار!

یوخو - میرزاعلی معجز شبستری


میرزا علی معجز شبستری
تولد 1252 هجری شمسی

فوت 1313 هجری شمسی
یوخو
بیر گئجه چوخ آغلادیم یاتدیم دل خونین ایله
روضه رضوانه گیردیم جبهه پرچین ایله
چون گذاریم دوشدو او شاه شهیدان قصرینه
داخل اولدوم اندرون قصر ، شور و شین ایله
مجلسی گؤردوم کی هرگز گؤرمه میشدیم مثلینی
قول بویون اولموشدو مولا بیر گؤزل ماچین ایله
هوری گؤرجک بنده نی گولدی بلند آوازیله
من ده باخدیم شاه دینه دیده پر کین ایله
سؤیله دیم یا شاه دین بیز توتموشوخ ماتم سنه
سن ولیکن کئف چکیرسن بوردا حورالعین ایله
چون منه باخدی ، دئدی : باشونداکی بوخچا ندی؟
سؤیله دیم کی باشیم یاردیم یاریم ارشین ایله
سؤیله دی : علت نه دیر ؟ عرض ائیله دیم : سن دن اؤتور
باخدی بیر مدت من بی یاوره توهین ایله
پس دئدی حیرص ایله : چیخ بوردان ایا غافل کیشی
گر علمداریم گؤره ، اوتلار سنی بنزین ایله
دؤندی بیر قصره طرف عرض ائیله دیم : یا مصطفی
امتون باشین یاریر ، قانین که سیر سرگین ایله
یثرب بطحا آلیر اسلام الیندن مشرکین
جنتی تسخیر ائلییر ، شیعه لریاسین ایله
کافر علمیله نئجه گؤر ائیله میش اسلامی خوار
باشینا اوت یاغدیریر طیاره و زپلین له
سینه سین ائیلیر مشبک اؤز الیلن امتون
آرخاسین زنجیریله ، هم کله سین سکین ایله
بنده پس عرض ائیله دیم عفو ائت منی یا سیدی
چونکه بیز اگلشمیشوخ موللای کوته بین ایله
بیزده یارا یوخ دیاخ عالملره لا و نعم
حق دئین کتدن چیخار تکفیرله تلعین له
کاش بو سؤز چیخمیئیدی کج دهانیمدن منیم
بخت یار اولماز دئدیم بو بنده مسکین ایله
امر اولوندی خازنه ناگه کی توت بو معجزی
قوللارین باغلا و گؤندر دوزخه ماشین ایله
تاپشیرین سیز دوزخین دربانینه گودسون مونی
ائتمه سین صحبت جهنم اهلی بو بی دین ایله
..
خواب
شبی خیلی گریستم و با دلی غمگین خوابیدم
با لباسی پر چین وارد بهشت برین شدم
چون گذرم به آن شاه شهیدان افتاد
با شور و شوق وارد قصرش شدم
مجلسی دیدم که هرگز مثلش را ندیده بودم
مولا با پری زیباروئی دست به گردن شده بود
حوری به محض دیدن من به آواز بلند خندید
من نیز با دیده پرکین به شاه دین نگاه کردم
گفتمش ای شاه دین ما بر شما عزا گرفته ایم
اما تو با حوری ها به عیش و خوشی سرگرمی
چون نگاهم کرد گفت : بقچه ای که بر سرت بستی چیست؟
گفتم که قمه را با نیم وجب بر سرم زدم
پرسید : علتش چیست؟ عرض کردم : به خاطر شما
چند لحظه ای به من بی یاور به نگاه توهین آمیز نگریست
پس با خشم گفت : از اینجا بیرون برو ای مرد جاهل
اگر علمدارم تو را ببیند با بنزین آتشت می زند
رویش را به طرف دیگر برگرداند و گفتم : ای مصطفی
امت تو سرش را می شکافد و خونش را با سرگین بند می کند
مشرکین یثرب ابطحا را از مسلمین می گیرد
شیعه هایت جنت را با دعا و یاسین تسخیر می کنند
ببین کافر چگونه با علمش اسلام را خوار می کنند
با توپ و هواپیما بر سرش آتش می بارد
امت تو با دست خودش سینه اش را مشبک می کند
پشت اش را با زنجیر و سرش را با شمشیر
بنده بعد عرض کردم : مرا ببخش ای سید
چونکه ما با ملای کوتاه بین همنشین شده ایم
ما توانش را نداریم که به عالم نه و بله بگوئیم
کسی که حق بگوید با لعن و نفرین از ده اخراج می شود
کاش این سخن از دهان کجم بیرون نمی آمد
بخت با من مسکین یار نمی شود
به خازن امر شد که این معجز را بیگیر
دستهایش را ببند و با ماشین به جهنم اش بفرست
به دربان دوزخ بسپارید که مواظب این باشند
تا اهل دوزخ با این بی دین حرف نزنند

Freitag, Januar 09, 2009

یالانچی چوبان : چوپان دروغگو

بیر چوبان بیر گون ائتدی داغدا هارای
جاناوار وار دئدی گلین ای وای
اهل قریه یوگوردو داغ طرفه
گئتمه سین تا قویون قوزو تلفه
بونلاری مضطرب گؤرونجه چوبان
گولمه یه باشلادی دئدی : یاران
سیز بونو سانمایین حقیقت دیر
داماغیم گلدی ، بیر ظرافت دیر
بینوالار قاییتدی لیک چوابن
گئنه بیر گون داغ اوزره قیلدی فغان
جاناوار وار دییه باغیردی گئنه
قریه اهلین کمک چاغیردی گئنه
کندلیلر ائتدیلر دوباره هجوم
گئنه اولدو یالانلیغی معلوم
دوغرودان بیر زامان به عزم شکار
قویونا گلدی بیر نئچه جاناوار
هرچه داد ائیله دی چوبان یاهو
ائشیدنلر دئدی یالاندیر بو
بو سبب دن هارایه گئتمه دیلر
اونا هئچ اعتناده ائتمه دیلر
جاناوارلار یئدی بوتون قویونو
ایشته اوغلوم یالانچی لیق اویونو
باق یالانچی تانیلدی چونکه چوبان
دوغرو دئرکن سوزو تانیلدی یالان
هرگز اوغلوم یالان دئمه کی خدا
دوست توتماز یالانچی نی ابدا
هم ده خلق ایچره حرمتین اولماز
عزتین قدر و قیمتین اولماز
شعر : میرزا علی اکبر صابر
...
چوپان دروغگو
چوپانی گاه گاه بی سبب فریاد می کرد : گرگ آمد ! گرگ آمد!
مردم برای نجات چوپان و گوسفندان به سوی او می دویدند. اما چوپان می خندید و مردم می فهمیدند که دروغ گفته است.
ازقضا روزی گرگی به گله زد. چوپان فریاد کرد و کمک خواست. مردم گمان کردند که باز دروغ می گوید. هر چه فریاد کرد و کمک خواست هیچکس به کمک او نرفت. چوپان دروغگو تنها ماند و گرگ همه گوسفندان را درید.
متن فارسی : فارسی کلاس دوم ابتدائی

Samstag, Januar 03, 2009

قتل و غارت ائیله ملی - معجز شبستری


بو عصرده یاشاماق چوخ چتین دی ممدعلی
بو عصرده یاشاماق ایسته سن گل اولما دلی
بو عصرده یاشاماق ایسسته سن بیر آز دیش دور
غنی کیمین تپیک آتما اگر جیبین بوشدور
بو عصرده یاشاماق مالدار ایچون خوشدور
یوخونسا پول اؤله جکسن وصیت ائیله ملی
اجل قانادلارین آچمیش مثال پروانه
یاواش یاواش یاناشیر شمع عمر انسانه
اجل گلنده وئرون دؤش قاباغه مردانه
اونا کی چاتمیاجاق گوج اطاعت ائیله ملی
او کس کی عادت ائدیب اللی ایل دم و دوده
اولوبدور زهر دخانیله قانی آلوده
تعصب اولماز اولاردا چالیشما بیهوده
نه طعنه ائیله اونی نه ملامت ائیله ملی
منی بو حاله سالوب معجزون اشعاری
اونون غزللرینی قتل و غارت ائیله ملی
...
اشعار معجز را باید قتل و غارت کرد
زندگی در این عصر سخت است محمد علی
اگر می خواهی در این عصر زندگی کنی دیوانه نشو
اگر می خواهی در این عصر زندگی کنی ، یک کمی ساکت باش
مثل غنی جفتک نزن اگر جیبت خالیست
زندگی در این عصر برای ثروتمندان خوش است
اگر بی پولی ، مردنی هستی وصیت کن
اجل پرهایش را مثل پروانه باز کرده
آرام آرام بر شمع عمر انسان نزدیک می شود
وقتی اجل می رسد مردانه سینه به جلو بدهید
زیرا در مقابل آنچه که زورت نمی رسد مجبور به اطاعتی
آنکه پنجاه سال به دود و دم عادت کرده
زهر دخانیات خونش را آلوده کرده
چنین کسی تعصب ندارد بیهوده تلاش نکن
به او نه طعنه برزن و نه سرزنش کن
همیشه باید اهل قبور را زیارت کرد
در آن حشرگاه باید رفع کسالت کرد
اشعار معجز مرا به این حال و روز انداخته
غزلهایش را باید قتل و غارت کرد